153 startende directeurs volgen vernieuwde driejarige opleiding van het katholiek onderwijs
Niet alleen leerlingen zitten in september opnieuw op de schoolbanken. Ook 153 directeurs van het katholiek basisonderwijs zetten die stap om als startende directeur sterker in hun schoenen te staan. De opleiding is dit jaar vernieuwd en leidt als postgraduaat vanaf nu tot een officieel certificaat. Het traject wordt georganiseerd door Katholiek Onderwijs Vlaanderen en de katholieke hogescholen en universiteit in alle provincies en Brussel.
“Een schooldirecteur is de kapitein van het schip: een belangrijke en mooie job, maar met veel uitdagingen. Een goede opleiding en vorming is daarom noodzakelijk. Door ons bestaande professionaliseringstraject om te vormen tot een volwaardige gecertificeerde opleiding, samen met onze hogescholen en universiteit, zetten we daarvoor een noodzakelijke stap”, zegt Peter Op ’t Eynde, directeur van de dienst School- en kwaliteitsontwikkeling bij Katholiek Onderwijs Vlaanderen.
“We staan voor de belangrijke opdracht om onze directeurs te versterken en ons netwerk slaat de handen in elkaar, in lijn met ons nieuwe beleidsplan. Dankzij de samenwerking tussen de pedagogische begeleiding van Katholiek Onderwijs Vlaanderen en de expertise in ons hoger onderwijs brengen we een kwaliteitsvolle en duurzame professionalisering van directeurs. We schatten dat 4 op 5 startende directeurs meteen met de opleiding start”, zegt Bruno Vanobbergen, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen.
"We willen startende schoolleiders niet alleen ondersteunen in hun persoonlijk groeiproces en hun maatschappelijk uitdagende opdracht, maar ook voorkomen dat ze hun job vroegtijdig opgeven. Directeurs uit het basisonderwijs zijn immers duizendpoten. Bovendien is goed leiderschap in scholen geen luxe, maar een noodzaak", zegt Hilde Van Puyenbroeck, directeur Onderwijs & Onderzoek van de Arteveldehogeschool. Aan die instelling starten 44 directeurs met de opleiding.
In haar recente rapport beklemtoont de Commissie van Wijzen de cruciale rol van professioneel schoolleiderschap voor het creëren van sterke scholen en een hoge onderwijskwaliteit. Het belang van sterke directeurs en een professioneel leiderschapsteam kan daarin nauwelijks overschat worden. Katholiek Onderwijs Vlaanderen biedt driejarige directieopleidingen aan voor startende directeurs in het basisonderwijs en in het secundair onderwijs. Voor het basisonderwijs deed de netwerkorganisatie dat twintig jaar in eigen beheer (ProfS), voor het secundair onderwijs in samenwerking met CVA (Centrum voor Andragogiek) van de Universiteit Antwerpen.
De vernieuwde opleiding voor het basisonderwijs biedt een veilige leeromgeving waarin startende schoolleiders houvast, ondersteuning en ontwikkelingskansen krijgen. Het postgraduaat is gericht op de eigen schoolpraktijk, en biedt tijd, ruimte en openheid om de eigen school en zichzelf (en elkaar) als schoolleider te begrijpen en te versterken. De leerresultaten zijn gebaseerd op het kernprofiel voor schoolleiderschap en komen jaarlijks terug, telkens met een andere klemtoon: verkennend in het eerste jaar, verdiepend in het tweede en beleidsvoerend in het derde.
“Deelnemers leren hoe ze vanuit een duidelijke pedagogische visie samen met hun team de onderwijskwaliteit kunnen versterken. Ze krijgen inzicht in het opzetten en begeleiden van veranderingsprocessen, het vormgeven van een doordacht personeelsbeleid en het coachen en ondersteunen van leraren. Daarnaast leren ze hoe een financieel en logistiek beleid zo kan worden uitgewerkt dat het onderwijs optimaal ondersteunt. Tot slot ontwikkelen ze de vaardigheden om sterke relaties op te bouwen met ouders en andere partners rond de school en krijgen ze handvatten om op een participatieve manier richting te geven aan hun school, gedragen door een christelijk geïnspireerd opvoedingsproject”, verduidelijkt Peter Op ’t Eynde.
Net zoals bij het lerarentekort heeft het onderwijs nood aan meer en goed geschoolde directeurs. Het tekort groeit gestaag: in juli 2024 meldde de VDAB 113 openstaande vacatures. Dat is meer dan dubbel zo veel dan vijf jaar eerder. Sinds 2021 beschouwt de VDAB schooldirecteur als een knelpuntberoep. De job wordt bovendien steeds complexer. Een directeur moet van alle markten thuis zijn als specialist in pedagogische processen, personeelsbeleid, onderwijsregelgeving, infrastructuur, gelijke kansen, digitalisering…
Tabel: openstaande directievacatures in juli (bron: recentste data VDAB)
De gecertificeerde postgraduaatsopleiding staat open voor alle startende (adjunct-)directeurs in het katholiek gewoon en buitengewoon basisonderwijs en wordt vormgegeven vanuit een samenwerkingsverband van acht instellingen (Arteveldehogeschool, hogeschool VIVES, Karel de Grote Hogeschool, KU Leuven, Odisee-hogeschool, Thomas More hogeschool, UCLL hogeschool en Katholiek Onderwijs Vlaanderen).
De lessenreeksen starten in de loop van september in Antwerpen (Karel de Grote Hogeschool, Campus Zuid), Brugge (Hogeschool Vives, Campus Brugge), Brussel (Odisee-hogeschool, Brussel), Diepenbeek (UCLL, Campus Diepenbeek) en Gent (Arteveldehogeschool).
