Katholiek Onderwijs Vlaanderen leert kinderen hoe computers ‘denken’

19 februari 2019

Het nieuwe leerplan voor basisonderwijs Zin in leren! Zin in leven! van Katholiek Onderwijs Vlaanderen zet in op computationeel denken, het vermogen om problemen op te lossen met behulp van ICT of door inzicht in ICT. “De voorbije decennia heeft zich een digitale omwenteling voltrokken die nieuwe vaardigheden vereist”, verklaart directeur-generaal Lieven Boeve, die computationeel denken voorstelde in Vrije Basisschool top@punt in Geel. “Het leren gebruiken van ICT is essentieel, maar minstens even belangrijk is het begrijpen van de concepten die aan de basis liggen van die technologieën.”

Voorsprong in de digitale maatschappij: meer dan enkel ICT gebruiken

"Computationeel denken is meer dan met een computer werken. Het is één van de vaardigheden die leerlingen nodig hebben om succesvol aan de maatschappij van de toekomst deel te nemen”, aldus Giovanni Samaey, docent aan het departement Computerwetenschappen van KU Leuven, die samen met collega's van UGent en UHasselt deze vernieuwing inhoudelijk ondersteunde. “Het gaat daarbij om kritisch denken, creatief denken en problemen oplossen, ICT-basisvaardigheden, mediavaardigheden, computationeel denken en mediawijsheid. Computationeel denken stimuleert het redeneren, abstraheren en het probleemoplossend vermogen. Het wordt geen apart vak in de basisscholen, maar komt geïntegreerd aan bod.

“Met computationeel denken leren we kinderen greep te krijgen op de digitale werkelijkheid, waar zij zich vandaag al in bevinden. Denk maar aan de sociale media”, zegt Lieven Boeve. Dit doen we voor al onze leerlingen, niet enkel voor de happy few. Deze kennis en vaardigheden nemen zij dan mee naar het secundair en het hoger onderwijs.”

“We maken van onze leerlingen geen informatici”, duidt Marcel Vanlommel, pedagogisch begeleider bij het katholiek onderwijs. “Leren programmeren is niet het doel. Wel probleemoplossend denken met behulp van ICT. We merken een groot enthousiasme bij leerlingen en leraren en zien nu al een waaier aan initiatieven.”

Onderdeel van het leerplan Zin in leren! Zin in leven!

Kinderen leren spelenderwijs conceptueel en wiskundig denken. Een voorbeeld is het Bee-Bot spel, waarbij kinderen zelf een robot met instructies kunnen programmeren. Leerlingen kunnen ook zonder computers of ‘unplugged’ aan de slag. Met spelletjes kunnen kinderen heel wat leren over hoe een computer denkt. Leerlingen kunnen bijvoorbeeld zelf hun eigen juf of meester programmeren, door ze als een robot duidelijke en gedetailleerde instructies te geven over hoe ze een boterham met hagelslag moeten smeren. Door na te denken over de stappen die ze moeten nemen, leren ze in eenvoudige algoritmes denken. Andere inspirerende praktijkvoorbeelden vind je hier.

Vanaf dit schooljaar stapten de eerste scholen in het nieuwe leerplan voor het katholiek basisonderwijs in. Tegen september 2020 zou dat in alle basisscholen van het katholiek onderwijs actief moeten zijn. Met het nieuwe leerplan is Katholiek Onderwijs Vlaanderen pionier in het aanbrengen van deze 21ste-eeuwse competentie.

Meer informatie vind je op de themapagina van computationeel denken. De inhoud van de webpagina is opgesteld in samenwerking met KU Leuven, UGent en UHasselt.