Commissie Onderwijs 30-03-2017 – Werkdruk en loopbaanpact

07 april 2017

Minister Crevits noemde een tijdje geleden het loopbaanpact een van haar moeilijkste dossiers deze legislatuur. Zoals bij heel wat vorige gelegenheden was het ook een kernthema in deze commissievergadering, met nu maar liefst vier vragenstellers, van wie er één ziek bleek, en vijf vragen om uitleg. Er waren intussen nieuwe ontwikkelingen ter zake, dus tijd voor opvolgingsvragen. Goed voor een uur en een kwart gesprek. Caroline Gennez had een waslijst aan vragen, inclusief die van haar zieke collega Steve Vandenberghe, over de werkdrukmeting waartoe in deze context recent beslist was en de impact daarvan op het verdere vervolg van het loopbaandebat. Jos De Meyer verwees naar een nog andere vraag om uitleg en zoomde specifiek, met heel wat technische vragen, in op het nieuwe startersplatform, nl. het onderdeel van het loopbaanpact dat betrekking heeft op een oplossing van het retentieprobleem van jonge leraren. Over dat onderdeel kon het loopbaandebat gerust wel al voortgaan, zo vond hij. Ann Brusseel herhaalde ten slotte grotendeels de vragen die Caroline Gennez al had gesteld, maar die praktijk is niet ongewoon bij dit soort belangrijke dossiers.

Minister Crevits lichtte de werkwijze toe met het aangekondigde werklastmetingsonderzoek, dat ze bewust samen met de sociale partners wilde aanpakken. Deadline voor kandidaatstelling was 27 maart 2017. 
De studie moet inzicht bieden in wat een moderne omschrijving van de opdracht van de leraar anno 2017 is en hoeveel tijd men aan deze taken besteedt. Bovendien wil de minister zicht krijgen op eventuele significante verschillen en of die kunnen worden verklaard op basis van individuele kenmerken zoals aard van het vak, de functie, de school- en klaskenmerken, het onderwijsniveau – met inbegrip van de graden in het secundair onderwijs –, de onderwijsvorm en het personeelsstatuut.
De aanbesteding van het onderzoek was nog niet gedaan, maar er liepen al gesprekken. Het volledige eindrapport moet ten laatste worden opgeleverd op 31 maart 2018, wat dus, gelet op de complexiteit van het onderzoek, heel kort dag is. Er is al wel eerder daarover onderzoek gedaan, wat misschien nu de zaak vooruit kan helpen. Ik denk bv. aan: K. Ballet, Worstelen met werkdruk, 2007 (basisonderwijs), (weliswaar over de hogescholen) Werkdruk van de lectoren in de Vlaamse hogescholen en W. Ver Heyen et al., Tijdsbesteding en taakbelasting van leerkrachten basis- en secundair onderwijs in Vlaanderen, 2003.
Voor de voortgang van het loopbaandebat had minister Crevits deze afspraak gemaakt met de sociale partners: ze had hen een lijstje gevraagd van maatregelen die buiten de scope van het werklastmetingsonderzoek zouden vallen, zoals bv. de starters, en een consensus over deelmaatregelen zouden dan nadien een onderdeel van een pact kunnen zijn, dat er pas zou komen als er een consensus was over alle elementen.
Inzake de stijging van de werkdruk stelde de minister dat de SERV-monitor uitwees dat die stijging zich voordeed in de hele arbeidsmarkt. Voor werkdruk en emotionele belasting scoorde onderwijs slechter dan het Vlaamse gemiddelde, maar op het vlak van andere risicofactoren zoals taakvariatie, autonomie, ondersteuning door de leidinggevenden en arbeidsomstandigheden, dan weer duidelijk beter dan het Vlaamse gemiddelde.
Nadien volgde nog een klein akkefietje, toen Caroline Gennez de werkdruk in verband bracht met de besparingen van deze Vlaamse regering en de federale pensioenmaatregelen. Jos De Meyer juichte het gesprek over de starters toe, wees wel op het timingprobleem voor een technisch goede uitwerking later en herhaalde dat een loopbaanpact dat geen euro zou kosten een grote illusie zou zijn. Ann Brusseel vond terecht dat niet alleen kwantitatief, maar ook kwalitatief naar de taken van leraren moest worden gekeken en vond ineens ook dat de werkgevers en de koepels (dat zijn inderdaad alvast twee verschillende instanties) eens moesten nadenken over de middelen waarmee zij kunnen schuiven om hun jonge leerkrachten beter te ondersteunen. Interveniënt Koen Daniëls verwees naar zijn actuele vraag helemaal aan het  begin van deze legislatuur alsook naar het rapport (ik denk dat hij de zgn. loonstudie bedoelde) van  Hay Management, waarover er destijds ook wel wat parlementaire activiteit was. En dan had Daniëls ook nog deze suggestie voor het toekomstige onderzoek…uiteraard: “wie en welke middelen zijn er niet in onze school, terwijl ze wel op onze school zijn toegekomen? Dat is een niet oninteressante vraag, want het gaat over met hoeveel collega's we de school moeten runnen en hoeveel collega's en hoeveel middelen we eigenlijk van de overheid ter beschikking hebben gekregen.” Kathleen Krekels herhaalde kort enkele zaken, maar voorzitter Kathleen Helsen sneed nog een niet zo eenvoudige effectiviteitskwestie van de inspanningen van leraren aan. Haar casus van de leraar van een 1-uursvak, die op een totaal van 20 lestijden 7 toetsen van telkens één lestijd zou organiseren, leek mij alvast wel heel uitzonderlijk. Ik zou overigens niet weten hoe die leraar over zulke beperkte hoeveelheid leerstof zulke lange overhoringen zou kunnen houden. Haar punt over de begeleiding van leerlingen met bijzondere noden was dan weer wel pertinent, hoewel ze zelf ook erkende dat zoiets in het geplande onderzoek niet makkelijk te meten zou zijn. Over die problematiek van “meten” in onderwijs zal binnenkort overigens een interessant stuk van Roger Standaert in TORB verschijnen. Warm aanbevolen.
Voorlopig is het nu wachten op die lijstjes met gespreksthema’s en de echte start van het werklastmetingsonderzoek, waarna ongetwijfeld nieuwe parlementaire vragen zullen volgen.

Lees de bespreking van de “Vraag om uitleg over de werklast in het onderwijs van Caroline Gennez, over het lerarenloopbaanpact van Caroline Gennez, over het startersplatform van Jos De Meyer en over het overleg in het kader van het lerarenloopbaanpact van Ann Brusseel” aan Minister Hilde Crevits.

Reageren op dit commentaar kan bij wilfried.vanrompaey [at] katholiekonderwijs.vlaanderen (subject: Commissie%20Onderwijs%2030-03-2017%20%E2%80%93%20Werkdruk%20en%20loopbaanpact) (Wilfried Van Rompaey).