Competentieontwikkeling

Sinds de invoering van de pedagogisch begeleiders competentieontwikkeling bestaat hun opdracht krachtens het M-decreet van 21 maart 2014, artikel VI.1 uit de volgende vier taken:

  • de ondersteuning in de scholen van het buitengewoon onderwijs bij de verbreding en verdieping van hun aanbod voor jongeren met autismespectrumstoornissen;
  • de ondersteuning van scholen van het buitengewoon onderwijs bij de programmatie van type 9;
  • de ondersteuning van scholen van het buitengewoon onderwijs bij de uitbouw van het type basisaanbod;
  • de uitbouw van een globaal professionaliseringstraject en -structuur voor de ondersteuning in de scholen van personeelsleden van het gewoon basisonderwijs en het gewoon secundair onderwijs inzake het onderwijs aan leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften.

Met de invoering van het ondersteuningsmodel op 1 september 2017 werd het onderwijslandschap grondig hertekend. Regionale ondersteuningsnetwerken (ONW) werden georganiseerd in co-creatie tussen het buitengewoon onderwijs, het gewoon onderwijs, de pedagogische begeleidingsdienst (PBD) en het CLB. Elk van deze vier partners brengt zijn eigen specifieke expertise binnen in het ondersteuningsnetwerk.

In artikel 172quater, §8, 5de lid van het decreet basisonderwijs en in art 314/8, 7de lid van het decreet secundair onderwijs wordt met de invoering van de ONW, de opdracht van de pedagogisch begeleiders competentieontwikkeling verder gespecifieerd:
“In het kader van de uitwerking van dit decreet zullen de competentiebegeleiders, vermeld in artikel VI.1. van het decreet van 21 maart 2014 betreffende maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften, in hun taakstelling bijzondere aandacht besteden aan de opdracht vermeld in punt 4° van paragraaf 2, door hen effectief in te zetten om in de ondersteuningsnetwerken te werken aan expertiseontwikkeling.”

Het werkgeverschap voor de pedagogisch begeleiders competentieontwikkeling (PBC) blijft bij de PBD.

PBC zijn in verbindende samenwerking met de andere (onderwijs)partners gericht op de realisatie van de volgende 2 doelen:

  • Doel 1: De realisatie van een inclusieve school
    PBC ondersteunen leerkrachten, schoolteams, ondersteuners en reguliere begeleiding bij het realiseren van een inclusief onderwijsaanbod. Met de term ‘inclusief’ verwijzen we naar het fundamentele recht van alle kinderen en jongeren om in dezelfde school samen te leren en te leven. PBC ondersteunen en begeleiden leerkrachten, schoolteams, ondersteuners en reguliere begeleiding op het vlak van het creëren van een inclusieve cultuur, het uittekenen van een inclusief beleid en het ontwikkelen van een inclusieve praktijk binnen het hele spectrum van het zorgcontinuüm. Verbreden en verdiepen van competenties van leerkrachten, schoolteams, ondersteuners en reguliere begeleiding op organisatorisch, pedagogisch en didactisch vlak vormen daarbij de rode draad. In het begeleidingswerk wordt steeds aandacht geschonken aan het evenwicht tussen de specifieke onderwijsbehoeften van de leerling én de ondersteuningsbehoeften van de leerkrachten. PBC zetten het realiseren van de inclusieve school expliciet op de agenda binnen het ONW.
  • Doel 2: In verbindende samenwerking met alle onderwijspartners
    Een inclusieve school is enkel te realiseren in partnerschap met alle betrokkenen. Dit gezamenlijke doel en engagement wordt naar elkaar verwoord en verduidelijkt. PBC nemen hierrond binnen het ONW een trekkende rol op zich.Zij staan model in het werken vanuit een partnerschapsvisie.
    Dit engagement is een uitdaging die gekenmerkt wordt door samen zoeken in respect voor de gelijkwaardigheid van alle partners en ieders waarheid. Professionele- en ervarings­deskundigheid en wijsheid worden hierbij elke keer opnieuw samengelegd om het gezamenlijke doel, m.n. de inclusieve school, te realiseren.
    Mogelijke partners binnen een onderwijscontext : ouders, leerling, klasgenoten, leerkrachten, directie, zorgcoördinatoren, leerlingbegeleiders, CLB, coördinatoren ONW, ondersteuners, persoonlijk assistenten, pedagogisch begeleiders, BuO, therapeuten, VDAB- en welzijnspartners … In voortdurende interactie met alle betrokken partners zoekt men samen naar gedragen acties. Deze acties zijn steeds op maat van deze specifieke leerling in deze specifieke context en afgestemd op de diversiteit in de klas.

Beide doelen zijn onmiddellijk verbonden met de katholieke dialoogschool als een gastvrije, inclusieve school. Ze worden onder meer geconcretiseerd in de tekst ‘de wervende kracht van een droom, onderwijs voor alle leerlingen in 2025’. Ze worden inhoudelijk ondersteund door een aantal inclusieve denkkaders of bouwstenen nl.: wegwerken van barrières (specifieke onderwijsbehoeften…), handelingsgericht werken, zorgcontinuüm, Universal Design for Learning en krachtige leeromgeving, redelijke aanpassingen, … Ze worden eveneens ondersteund door wettelijke kaders (VN-verdrag, M-decreet…), competentieontwikkeling en wetenschappelijk onderzoek.

Meer info rond de rol van de PBC in de ondersteuningsnetwerken en hun expliciete rol m.b.t. de realisatie van individueel aangepaste curricula, vind je in de volgende tekst.

Conctacteer de pedagogisch begeleiders competentieontwikkeling.