Veelgestelde vragen over Zill

Vragen en antwoordentop

  • Beschrijft de leerlijn de ontwikkeling die elke leerling op een bepaalde leeftijd doormaakt?

    Deze vraag verwijst naar het juist interpreteren van het begrip referentieperiode: in het leerplan Zill gaat het om de ontwikkelleeftijd. Die mag je niet verwarren met de feitelijke leeftijd van een leerling. Een leerling met een feitelijke leeftijd van 11 jaar kan voor bepaalde generieke doelen een ontwikkelleeftijd van 8 jaar hebben omdat Zill ontwikkelingsgericht werkt.

    Wil je meer weten over de opbouw van en soorten leerlijnen? Ga naar de ZillSite opbouw leerlijnen.

  • Bestaat er een overzicht van alle gewijzigde inhouden?

    Neen, er bestaat geen overzicht van gewijzigde inhouden omdat er op zich niet zo veel nieuwe inhouden zijn. Er zijn echter wel fundamentele verschillen tussen Zill en de leerplannen per leergebied. Kies als team dus voor een grondige kennismaking en verkenning waarbij pedagogische begeleiding sterk ondersteunend kan werken. De typische cursorische inhouden zijn gemakkelijk en herkenbaar terug te vinden in Zill. Het onderzoeken van de leerinhouden als schoolteam is een mooie kans om het leerplan Zill te doorgronden. Tijdens vormingen en begeleidingstrajecten geven nascholers of begeleiders mee aan waar nieuwe klemtonen zitten, maar dan vooral exemplarisch. De digitale tool van het leerplan Zill is bovendien een instrument waarmee je - door dagelijks gebruik - een veel beter en sterker inzicht krijgt in de opbouw van leerinhouden gedurende de negen jaren basisonderwijs.

  • Betekent de komst van Zill dat we allemaal nieuwe methodes moeten kopen?

    Neen, Zill is een leerplan en doet geen enkele uitspraak over het inzetten van methodes.  Wanneer een schoolteam gebruik wil maken van een methode, staat het dat team vrij.. We overleggen al sinds de start van het ontwikkelproces van Zill met alle uitgevers. Een nieuw leerplan hoeft zeker niet te betekenen dat scholen voor grote investeringen staan. Welke methode het best past in een bepaalde setting, in een school kan het schoolteam – net zoals op dit moment- in eigenaarschap zelf opnemen.

    Er zijn verschillende manieren om gebruik te maken van een methode. Belangrijk hierbij is dat je in de gaten houdt dat een methode nauw aansluit bij de geest van Zill.

    Pedagogische begeleiding kan je ondersteunen in het uitwerken van een teameigen zoekproces. 

  • Hoe omgaan met de onderwijstijd en lessenrooster?

    De inzichten die je terugvindt op de ZillSite onder ‘Kwaliteitsvol onderwijs’ en ‘harmonische ontwikkeling’ kunnen helpen om zinvolle afspraken te maken rond de afstemming van de aanpak en de omgang met de dagelijkse praktijk. De krijtlijnen van onderwijstijd staan mooi beschreven onder de krachtlijn: Eigenaarschap. Enkel voor Frans, lichamelijke opvoeding en r.-k. godsdienst bestaan strikte decretale regels waaraan we binnen Katholiek Onderwijs Vlaanderen voor r.-k. godsdienst nog een extra afspraak hebben met inspectie r.-k. godsdienst.

  • Hoe verhoudt Zill zich met het referentiekader onderwijskwaliteit? (OK)

    Op zich gaat het om twee heel verschillende instrumenten, geschreven vanuit verschillende invalshoeken:

    • Zill is een leerplan voor de scholen van Katholiek Onderwijs Vlaanderen dat helpt om kwaliteitsvol onderwijs te realiseren.
    • Het referentiekader OK is ontwikkeld door inspectie samen met andere belanghebbenden waaronder katholiek onderwijs Vlaanderen. In het referentiekader OK staan kwaliteitsverwachtingen en kwaliteitsbeelden die schoolteams helpen om onderwijskwaliteit te onderzoeken.
  • Hoe verhoudt Zill zich met KVS, LVS, rapportsystemen?

    Zill is een leerplan en heeft geen ambitie als kind- of leerlingvolgsysteem. Dat behoort tot de vrijheid van de school.

    Katholiek Onderwijs Vlaanderen ontwikkelde in het verleden een visie op leerlingenevaluatie. Deze is terug te vinden in: Leerlingen evalueren in de basisschool (SAVEYN,J. et all, Wolters-Plantyn, 2007)

    De visie op leerlingenevaluatie die hierin is opgenomen, is met de komst van Zill niet gewijzigd.

    Specifiek binnen Zill kan de ‘te verwachten leeruitkomst’ die bij elk ontwikkelveld en –thema is opgenomen inspireren om voldoende ambitieus vooruit te kijken bij het evalueren van leerlingen.

  • Hoe zit het nu met de planningsdocumenten zoals bewegingswerkplan, jaarplanning, agenda?

    Op welke manier de leraren en het team een agenda en alle afspraken rond jaarplanning en werkplannen bijhouden en voorbereiden behoort tot het eigenaarschap van de school. Het schoolteam maakt met de directie, eventueel op niveau van een scholengemeenschap, afspraken i.v.m. de administratieve geplogenheden die nodig zijn om de werking optimaal te laten verlopen. Belangrijk is dat het team in overleg met de directeur en het schoolbestuur hierover afspraken maakt en daarbij uitgaat van een zo handig mogelijk en planlastarm afsprakenkader. Daarbij onderzoekt het wat functioneel en nodig is.

    Enkele aanbevelingen vanuit het Zill-kader:

    1. Zorg voor afstemming binnen het team naar wat wenselijk, zinvol en opportuun is om de dagelijkse werking op school optimaal te ondersteunen. 
    2. Beperk het formuleren van eigen doelen (lesdoelen), zet wel in op het gebruik van de Zill-uitrusting: ontwikkelveld>ontwikkelthema>doelen>leerlijnen met ontwikkelstappen. Niet omdat het MOET, maar omdat het zinvol is en de uitrusting het aanbiedt…
    3. Investeer in afstemming van gehanteerde instrumenten op Zill, bijvoorbeeld evaluatie-instrumenten, procedures, communicatie met ouders en beoordelingscriteria.
    4. Laat het gehele team werken via het eigen softwarepakket of Fichekit. Het zinvol inzetten van de digitale overzichtsmodule kan ondersteuning bieden bij de kwaliteitsontwikkeling op school.
    5. Goede afspraken van voor Zill, zijn ook met Zill nog steeds zinvol.
  • Houdt de komst van Zill in dat we moeten werken met menggroepen, leefgroepen?

    Neen, de wijze waarop de school zich organiseert, is zaak van de school zelf.

    De school bepaalt binnen het decretale kader hoe ze haar onderwijs inricht. Meng- en leefgroepen zijn daar slechts één voorbeeld van.

    Zill is een leerplan en doet geen uitspraak over de schoolorganisatie op zich. Essentieel vanuit de uitgangspunten van Zill is dat je het ontwikkelingsgericht proces van de leerling bewaakt.

  • Is een methode het enige leermiddel om aan leerplandoelen te werken?

    Neen, bij het ontwerpen van onderwijsarrangementen is een methode slechts één van de vele leermiddelen die je kunt inzetten om de doelen in de focus te bereiken. Het inzetten van methodes doe je altijd op een doordachte en kritische manier.

  • Is er een handleiding Zill voor dummies?

    Neen, je vindt uitgangspunten, achtergrond en leerplan zelf op de ZillSite  

    Binnen Katholiek Onderwijs Vlaanderen lopen er geregeld nascholingen rond Zill waarvoor je je kunt inschrijven: nascholingssite.

    Ook de website van Katholiek Onderwijs Vlaanderen biedt heel wat achtergrondmateriaal en artikels rond Zill: algemene website.

  • Kan ik een overzicht van doelen per klas/leerjaar krijgen?

    Neen, Zill werkt met generieke doelen geldend voor de hele basisschool. Zill kiest voor ontwikkelingsgericht werken. Dat betekent dat een leraar vanuit de ontwikkeling van leerlingen een aanbod doet en generieke doelen in de focus zet.

    Het is niet de bedoeling om overzichten per klas/leerjaar te maken omdat iedere leraar altijd het geheel moet blijven zien.

    Leerlijnen van generieke doelen horizontaal doorknippen in vaste leerjaren is een fout signaal en past niet binnen de visie van Zill.

  • Komt er een nieuwe versie van "BC, aan de slag ermee"?

    Ja, als voorbeeld van een mogelijk onderwijsarrangement (naast vele, vele andere).

  • Kunnen we over concordantieoverzichten per leergebied en per ontwikkelveld beschikken?

    Neen, er bestaan geen concordantieoverzichten per leergebied en per ontwikkelveld omdat er op zich niet zo veel nieuwe inhouden zijn. Er zijn echter wel fundamentele verschillen tussen Zill en de leerplannen per leergebied. Kies als team dus wel voor een grondige kennismaking en verkenning waarbij pedagogische begeleiding sterk ondersteunend kan werken. De typische cursorische inhouden zijn gemakkelijk en herkenbaar terug te vinden in Zill. Het onderzoeken van de leerinhouden als schoolteam is een mooie kans om het leerplan Zill te doorgronden. Tijdens vormingen en begeleidingstrajecten geven nascholers of begeleiders mee aan waar nieuwe klemtonen zitten, maar dan vooral exemplarisch. De digitale tool van het leerplan Zill is bovendien een instrument waarmee je - door dagelijks gebruik- een veel beter en sterker inzicht krijgt in de opbouw van leerinhouden gedurende de negen jaren basisonderwijs.

  • Moeten er in de lagere school drie afzonderlijke lestijden Rooms Katholieke Godsdienst georganiseerd worden?

    Ja, Katholiek Onderwijs Vlaanderen blijft in samenspraak met de inspectie r.-k. godsdienst kiezen voor drie lestijden godsdienst. Wanneer je werkt met Zill, plan je drie lestijden waarin generieke doelen uit het ontwikkelveld  r.-k. godsdienst in de focus staan, eventueel aangevuld met generieke doelen uit andere ontwikkelvelden. Jouw adviseur-inspecteur r.-k. godsdienst staat klaar om jullie hierbij te ondersteunen.

    Wil je meer lezen? Het vak r.k.--godsdienst op het kruispunt van samenleving, onderwijs en kerkgemeenschap.

  • Mogen we implementeren via één leergebied, bijv. wiskunde?

    Je bent als schoolteam eigenaar van de manier waarop je Zill implementeert in jouw school. Trouw aan de inzichten van Zill, kies je als schoolteam het best voor een integrale implementatie waarbij het volledige schoolteam betrokken is. Besteed daarbij voldoende aandacht aan de verkenning en toepassing van de krachtlijnen en het ordeningskader. Werk samen met de pedagogisch begeleider van jouw school een plan van implementatie uit: de begeleiding kan inschatten of het plan dat jullie willen opzetten een grote kans op slagen heeft.

    Implementatie vanuit een leergebied kan een gevaar inhouden: je zou snel kunnen opgaan in de digitale tool, de uitrusting van Zill verkeerd gaan begrijpen en inzetten (en zo bijv. de vraag genereren om inhouden op te splitsen per leerjaar). Lang genoeg werken op niveau van de ontwikkelvelden- en ontwikkelthema’s, daarna verbreden naar generieke doelen en leerinhouden (en weer tijd nemen om dit in de vingers te krijgen) en pas daarna inzoomen op leerlijnen … verdient aanbeveling. Maar staat wiskunde als leergebied bij jou nu echt in de kijker, dan is dat een mooie trigger om Zill te verkennen. Blijf echter altijd in verbinding met het geheel en alle ontwikkelvelden. Elk leergebied is immers een kans om aan tien ontwikkelvelden te werken.

    Let wel: vanaf 1 september 2020 is Zill het enige nog geldende leerplan.

  • Waarom kiezen voor het begrip onderwijsarrangement?

    Op de ZillSite vind je een definitie van het begrip onderwijsarrangement.

    We hanteren dit begrip omdat het:

    • neutraal is;
    • duidelijk maakt dat onderwijs ontwerpen en uitvoeren meer is dan lessen maken of geven;
    • aangeeft dat alles wat we op school doen doelgericht gebeurt, vanuit een focus;
    • zowel op kind-, klas- als schoolniveau gebruikt kan worden.

    Gebruik deze PowerPoint wanneer je samen met je team vanuit een focus wil nadenken over hoe jullie een onderwijsarrangement als krachtige leeromgeving uitwerken. Het schema bouwt zich stapsgewijs op.

  • Wat gebeurt er straks met de nieuwe ontwikkelingsdoelen en eindtermen (ODET)?

    De ontwikkelingsdoelen en eindtermen zijn een bevoegdheid van de overheid, niet van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Op dit moment is Zill ODET-proof ontwikkeld. Bij de ontwikkeling van de digitale omgeving hielden we rekening met de mogelijkheid van ev. aanpassingen aan nieuwe ODET. Is het nodig om doelen aan te passen of aan te vullen, dan is dat mogelijk zonder een grote ingreep. Bovendien hielden we al rekening met inhoudelijke tendensen. We zien de komst van de nieuwe ODET dan ook in volle vertrouwen tegemoet.

  • Wat kunnen we leren uit de proeftuinen?

    De bevindingen van de proeftuinen werden verzameld in het onderzoeksrapport Zill?-Ziezo! Dat kan je downloaden in pdf

     

     

  • Welke afspraken zijn er met inspectie?

    Met de Vlaamse onderwijsinspectie spraken we af dat je als school kunt bepalen op welk moment je start met Zill als referentieleerplan: 1 september 2018, 1 september 2019 of ten laatste op 1 september 2020. Op dat moment vervallen de huidige leerplannen per leergebied en wordt Zill het unieke leerplan voor Katholiek basisonderwijs. Dit nieuwe leerplan implementeer je als school niet in een handomdraai, Het team maakt een implementatieplan dat inspeelt op de schooleigen situatie. Dit implementatieplan zal zeker meerdere schooljaren omvatten en kan afhankelijk van de specifieke situatie in jouw school een andere vorm krijgen. Pedagogische begeleiding kan je hierbij ondersteunen en doorverwijzen naar passende nascholing, tools en andere mogelijkheden. Je getuigt als school van eigenaarschap over de kwaliteit van je onderwijsaanbod als je dit implementatieplan zichtbaar maakt, deelt en goed opvolgt.

    Meer lezen over implementatie? Klik hier.

  • Wij willen bij de implementatie starten met het kleuterteam en later pas de leraren van de lagere school meenemen. Kan dat?

    Je bent als schoolteam eigenaar van de manier waarop je Zill implementeert in je school. Trouw aan de inzichten van Zill, kies je als schoolteam het best voor een integrale implementatie waarbij het volledige schoolteam betrokken is. Besteed daarbij voldoende aandacht aan de verkenning en toepassing van de krachtlijnen en het ordeningskader. Werk samen met de pedagogisch begeleider van je school een plan van implementatie uit waarin je aangeeft waarom je deze werkwijze volgt en rekening houdt met de gevaren van deze werkwijze. Let wel: vanaf 1 september 2020 is Zill het enige nog geldende leerplan.

    Meer weten over implementatie? De publicatie Zill? Ziezo! biedt ondersteunend materiaal op basis van de proeftuinervaringen.

  • Worden toekomstige leraren basisonderwijs voorbereid op Zill?

    Alle lerarenopleidingen zijn vanaf de start van het ontwikkelproces van Zill geïnformeerd en verschillende zijn zelfs betrokken in diverse ontwikkelgroepen. Net zoals met leraren en directies hielden we tijdens het ontwikkelproces meerdere rondetafelgesprekken met lerarenopleiders. Aan studenten van lerarenopleidingen van Katholiek Onderwijs Vlaanderen wordt het leerplan Zill aangeboden: in opleidingen van leraren kleuter- en lager onderwijs en in de opleiding Lichamelijk Opvoeding waaruit de leermeester LO kan worden gerekruteerd.