Ondersteuningsmatrix Autisme-Revisie

Onder de ijsberg kijken? Gedrag van uw leerlingen met autisme begrijpen?
De ondersteuningsmatrix Autisme-Revisie (OM ASS-R) is een instrument dat op basis van 6 parameters je samen met collega's laat reflecteren over de ondersteuningsnoden en onderwijsbehoeften van jouw leerlingen met autisme of een vermoeden van autisme, de klasgroep of het team. Om het onderwijsaanbod meer op maat van jouw leerlingen te organiseren, worden in het zorgcontinuüm aanpassingen, ondersteuning en doelen voor de leerling, zijn groep of de leerkrachten/therapeuten genoteerd.

woordwolk autisme

Inleiding

De ondersteuningsmatrix Autisme-R is ontwikkeld in de centrale stuurgroep autisme (CSA) in samenwerking met onze begeleidingsdienst Vlaanderenbreed en de Banaba Buitengewoon Onderwijs van de UCLL. De OM ASS-R brengt in beeld welke ondersteuning en knowhow nodig is in een school- en/of klascontext voor een leerling met (een vermoeden van) een autismespectrumstoornis (ASS) of kort een leerling met autisme. Door in te zoemen op één of meer van de zes parameters biedt het instrument handvatten om vanuit een brede beeldvorming de verschillende fasen van het proces van individuele of groepshandelingsplanning te doorlopen voor een leerling of leerlingengroep (in type 9 of type 2). De ondersteuningsvraag komt scherper in beeld en de extra gegevens kunnen vervolgens mee een aanzet vormen om prioritaire doelstellingen en mogelijke acties te formuleren voor de leerling, de groep of de leerkracht/therapeut.

Leerling of groepsgebonden evoluties over de tijd heen worden zichtbaar door de OM ASS-R  ook bij evaluatiemomenten te betrekken.

Parameters

De volgende parameters zijn opgenomen in de ondersteuningsmatrix:

1            Zintuiglijke prikkelverwerking

2            Socio- emotionele ontwikkeling

3            Communicatie

4            Leervermogen

5            zelfstandig en zelfredzaam handelen

6            Omgaan met veranderingen

Omdat elke school anders is, hebben we er voor gekozen om elke parameter los van het zorgcontinuüm inhoud te geven. Bij deze handleiding zit voor elke parameter een voorstelling waarmee we de breedte van de parameter willen aangeven. De voorstelling bestaat uit een korte omschrijving, een richtinggevend schema, enkele voorbeelden en achtergrondinformatie voor wie meer wil lezen.

Gebruik

Deze matrix kan als tool deel uitmaken van het proces van handelingsplanning van leerlingen met autisme maar dient geenszins beschouwd te worden als instrument op basis waarvan men leerlingen kan doorverwijzen naar een andere onderwijsvoorziening.

Het is een meerwaarde wanneer een OM ASS-R tijdens multidisciplinair teamoverleg (MDO/klassenraad/leerlingbespreking…) ingezet wordt. In overleg kunnen ondersteuningsnoden van een leerling of groep besproken worden en doelen of acties bepaald worden. Een multidisciplinaire benadering maakt dat ieders observaties en interpretaties samen gebracht worden en leiden tot een bredere kijk. De leerling zelf, de ouders en externe betrokkenen kunnen in dit proces belangrijke partners zijn.

Zorgcontiuüm

Wanneer je de matrix gebruikt vertrek je vanuit de context waarin je werkzaam bent om vanuit het beeld van de leerling of groep en hun specifieke ondersteuningsbehoeften, de niveaus van ondersteuning per parameter in te schalen.

We hanteren de vier niveaus van het zorgcontinuüm in het gewoon en buitengewoon onderwijs, maar deze krijgen een eigen invulling afhankelijk van de context waarin je werkzaam bent. Het is dus belangrijk om als team de zorgniveaus voor je school- en klascontext te bespreken. Zo kan een individueel dagschema brede basiszorg zijn in de ene context en in een andere verhoogde zorg.

Reflectie-instrument klas- en schoolniveau

De OM ASS-R kan een inspiratiebron zijn om de expertise in jouw school, GON-dienst of ondersteuningsteam verder uit te bouwen. Op schoolniveau kan voor elke parameter nagegaan worden wat het team beschouwt als brede basiszorg, verhoogde zorg en uitbreiding van zorg binnen bepaalde klasgroepen of voor de school. Welke kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes zijn dan binnen het team voor elk teamlid nodig, wat is de expertise van enkele collega's in verhoogde zorg  of waarvoor moet er beroep gedaan worden op externe hulp of nascholing in uitbreiding van zorg?

We wensen alle collega’s die met de ondersteuningsmatrix aan de slag gaan, veel inspiratie toe.