Verslag van het Rekenhof over de integratie van de academische hogeschoolopleidingen in de universiteiten (Commissie Onderwijs, 29 november 2018)

03 december 2018

Het parlementaire verslag zelf is nog in voorbereiding, maar hierbij alvast een korte, persoonlijke impressie. Je kunt uiteraard ook al de video van de integrale vergadering bekijken. Adri De Brabandere (eerste-auditeur-directeur van het Rekenhof), geflankeerd door Marijke Steegen (eerste auditeur) presenteerde een uitgebreid verhaal heel overzichtelijk en duidelijk.

Het gaat terug op een veel ouder verhaal: ik herinner me van mijn eerste maanden in de Guimardstraat (najaar 2008) een standpunt van de Associatie KU Leuven over de integratie van de 2-cycliopleidingen van de hogescholen in de universiteiten. Zonder dat hier helemaal te vertellen, toch graag een korte verwijzing naar het toenmalige dubbele spoor: de zgn. commissie-Leyman naar de voorzitter van die commissie (ministerieel) en de ad-hoccommissie hoger onderwijs onder voorzitterschap van toenmalig Vlaams Parlementslid Fientje Moerman, nu gekend onder de naam van Rebecca Vanden Broucke en rechter in het Grondwettelijk Hof (parlementair; in het bijzonder herinner ik me de vergadering van 31 mei 2010). De eerste commissie was niet openbaar, de tweede wel, incl. een indrukwekkende lijst van bijeenkomsten en dito parlementaire verslagen.

Ik wijs hieronder kort en selectief op enkele zaken die in het gesprek de revue passeerden.

Eén. Een grote pluim voor spreker Adri De Brabandere. Hoe die overzichtelijk en uitgebreid antwoordde op de vele, soms duidelijke, soms onduidelijke vragen, opmerkingen en statements van de onderwijscommissarissen…indrukwekkend. Terecht zei hij ook bij een aantal door hen aangebrachte items dat hij er niet op kon antwoorden (i) omdat het technische kwesties waren die geen voorwerp geweest waren van het gevoerde onderzoek of (ii) omdat het beleidskwesties waren waarop de (politieke) overheid moest antwoorden, niet het Rekenhof.

Twee. Uit het rapport bleek het al en het kleurde ook voor een deel het gesprek met de onderwijscommissarissen, die nogal putten uit de reactie van minister Crevits (nwvr: er was ook sprake van een kritische brief van de KU Leuven, maar daarvan heb ik geen inzage): over dit rapport bestond toch enige (zelfs wederkerige) wrevel tussen enerzijds de minister, hogeronderwijsinstellingen en regeringscommissarissen en anderzijds het Rekenhof.

Drie. De rode draad doorheen het rapport kwam neer op: diverse elementen van die omvangrijke integratieoperatie specifiek voort blijven monitoren (door de universiteiten en de Vlaamse overheid).

Vier. De vraag van commissievoorzitter Kathleen Helsen naar de maatschappelijke meerwaarde van die hele operatie kon nog niet beantwoord worden, gelet op het beperkte tijdvenster dat voorwerp was van dit onderzoek.

Vijf. Een van de belangrijke doelen van de operatie (de geïntegreerde opleidingen moesten hun eigen profiel bewaren) kreeg goede cijfers van het Rekenhof, al zag het ook daar nog mogelijkheden voor rationalisatie vooral inzake handelswetenschappen en toegepaste economische wetenschappen. De kwestie rond het gewenste behoud van de tso-instroom in bepaalde studiegebieden viel onder de aanbeveling “te monitoren”.

Zes. Het hoger kunstonderwijs (School of Arts) kreeg in de bespreking heel wat aandacht, met name: het gebrek aan consensus in het veld over wat wetenschappelijk onderzoek daar precies inhoudt en het beperkte aantal doctoraten als één van de criteria van de academisering. Dat laatste kwam overigens ook aan bod bij de geïntegreerde opleidingen. Mij lijkt het niet zo verbazingwekkend dat blijkbaar nog niet zo veel afgestudeerden van die opleidingen zich nog niet aangesproken voelen door een doctoraatsproject en de toekomstperspectieven die dat zou bieden. Misschien moeten we ook, omgekeerd, eens de vraag durven stellen naar de relevantie van de vele (al of niet afgewerkte) doctoraten in de andere universitaire opleidingen… sinds dat aantal een parameter werd in de basisfinanciering. Maar dat terzijde.

Mijn conclusie: een belangrijk en boeiend thema dat zeker volgende legislatuur vervolgd wordt.

Reageren op dit commentaar kan bij wilfried.vanrompaey [at] katholiekonderwijs.vlaanderen (subject: Verslag%20van%20het%20Rekenhof%20over%20de%20integratie%20van%20de%20academische%20hogeschoolopleidingen%20in%20de%20universiteiten) (Wilfried Van Rompaey).