Onderwijsactualiteit

04 april 2019

Vorige week verscheen het boek Het evangelie volgens Lieven Boeve. Mijn ambitie voor onderwijs. In dat boek houdt onze directeur-generaal een pleidooi voor een genuanceerd debat over onderwijs.

Het is dan ook ironisch (maar wellicht geen toeval) dat de kop boven een artikel over het boek leidde tot een bijzonder gepolariseerde discussie over de ‘lat’ (zie voorts ook het interview in De Ochtend (dd. 28 maart)). Dat debat werd verder aangewakkerd door een open brief van een bezorgde leraar Grieks-Latijn. In zijn antwoord duidde Lieven Boeve alvast waar het hem echt om te doen is, namelijk zoeken naar manieren om elke leerling in het secundair onderwijs – ook die uit de b-stroom – uit te dagen.

En maandag kwam er, als eerste van een eerder geplande artikelenreeks, het artikel in De Morgen naar aanleiding van het onderzoek van Jan Van Damme Evolutie van de effectiviteit van Belgische en Vlaamse onderwijssystemen (oorspronkelijk verschenen in T.O.R.B. 2018-19/3, p. 165 en volgende). In zijn analyse oppert hij de hypothese dat onze leerlingen in het vierde leerjaar minder goed kunnen begrijpend lezen omdat het katholiek onderwijs zich wellicht meer naar de eindtermen is gaan richten.

Zijn bevindingen waren geen nieuws. Wat de remediëring van de daling in begrijpend lezen betreft, hebben we intussen al concrete maatregelen genomen om op school een rijke leescultuur te bevorderen en in het bijzonder in te zetten op begrijpend lezen. En met de nieuwe leerplannen voor het basis- en secundair onderwijs willen we verder werk maken van kwaliteitsvol onderwijs voor elke leerling.

De onderzoeksvraag die Jan Van Damme zelf naar voor schuift, is cruciaal, met name of de invoering van de eindtermen, en het unieke belang dat politici, inspectie en andere opiniemakers eraan hechten, er inderdaad toe geleid heeft dat onze scholen, handboekmakers, etc. zich daar meer op zijn gaan richten, en of dat dus geleid heeft tot een sluipende nivellering van het onderwijs over de onderwijsverstrekkers heen. Als die hypothese klopt, zijn we ook in de toekomst niet gevrijwaard van nivellering, zelfs als de eindtermen ambitieuzer zijn; dan nivelleren we gewoon op een hoger niveau (en centrale examens op basis van eindtermen zouden dat dan nog versterken, omwille van het teaching-to-the-test-effect).

Wellicht heb je de voorbije week de discussie van nabij gevolgd (zie ook Terzake van maandag 1 april) en bij het boek zelf persoonlijke ideeën ontwikkeld. Dat deed ook directeur Dirk Lenaerts (Hoboken).

In de nasleep van de discussie over onderwijskwaliteit, werd ook geopperd om centrale examens in te voeren en ging het ook nog over de maximumfactuur. Op beide thema’s reageerde Lieven Boeve in De Ochtend