Bespreking N-VA-conceptnota hoogbegaafden: een bondig commentaar (Commissie Onderwijs, 31 januari 2019)

06 februari 2019

Het parlementaire verslag zelf is nog in voorbereiding, maar hierbij alvast een korte, persoonlijke impressie. Je kunt uiteraard ook al de video (vanaf 2:07:01) van de vergadering bekijken. De indieners hadden de conceptnota toegelicht in de commissievergadering van 22 november 2018 (vanaf 1:58:58).

Ik wijs hieronder heel kort en selectief op enkele zaken die in het gesprek de revue passeerden.

Eén.  Iedere tussenkomst vanuit iedere fractie gaf een positieve appreciatie voor deze conceptnota van de N-VA-onderwijscommissarissen. Er zijn daarmee allerlei goede sporen getrokken, die nu voort alle kansen moeten krijgen. Het ging daarbij ook over Project Talent als forum voor dit hele thema en over het belang van kennisontwikkeling en –deling over het thema in de initiële lerarenopleiding en nadien.

Twee. Er waren toch ook enkele ‘maren’. Dan ging het vooral om de afkeer van c.q. vrees voor labeling (wel: vroege detectie door grondige observatie van leerlingen door onderwijspersoneel op school; maar opletten met allerlei (IQ-)tests). En er zouden extra financiële middelen nodig zijn, met name doordat de conceptnota ook leerpsychologische leerlingenkenmerken wil plaatsen naast (dus bovenop) de al bestaande SES-kenmerken (versterking van de basiszorg, zoals onderwijscommissaris Kathleen Krekels het noemde). Volgens sommigen legde de conceptnota ten slotte ook te veel de nadruk op het beeld van hoogbegaafden als een probleem.

Drie.  Later in de vergadering, toen onderwijscommissaris Jo De Ro (nadien ook bijgetreden door onderwijscommissaris Elisabeth Meuleman) zich enigszins verbaasde over deze nota van N-VA, die volgens hem heel anders klonk dan de stemmen van sommige andere N-VA’ers, werd de toon toch een stuk kritischer. Onderwijscommissaris Koen Daniëls  verwees voor de onderbouwing van de zgn. (al of niet vermeende; Jo De Ro zag die niet) zesjescultuur in het Vlaamse onderwijs naar drie elementen o.a. uit de PISA-onderzoeken: (i) voor achievement motivation scoorden de Vlaamse 15-jarigen het laagst van de hele OESO; (ii) hij doceerde toen over pedagoog Vygotski en diens zone van naaste ontwikkeling, die voor hoogbegaafden te weinig aangeboord zou worden in het Vlaamse onderwijs; en (iii) het fenomeen van de inkrimping van onze topgroep in PISA (voor wiskunde).

Best boeiend allemaal, zeker punt (ii). Maar eerlijk gezegd, ik weet niet hoe ernstig punt (i) eigenlijk is, dat een puur attitudeonderzoek betreft en geen onderzoek van concreet gedrag ter zake. Punt (iii), -- het kwam hier al enkele keren aan bod --, is inderdaad een veel serieuzere kwestie, maar of die vaststelling nu betekent dat we te weinig doen voor hoogbegaafden, weet ik niet. Misschien wel, maar ik denk toch dat daarin zeker nog àndere factoren spelen, die statistisch weleens veel significanter in die achteruitgang zouden kunnen zijn. En nog eens, daarover hoor ik tot nog toe weinig tot niets, maar dat kan aan mij liggen.

Voor De Ro en Meuleman moest na de toelichting van Daniëls alleszins de N-VA-communicatie rond “te veel accent op welzijn” en “te weinig ambitie” in onderwijs bijgesteld worden. Ondanks de uitleg van Daniëls en ook van Kris Van Dijck bleef het duidelijk dat De Ro niet akkoord ging en Meuleman stelde dat ze zich misschien aanvankelijk toch wat te positief uitgelaten had.

Mijn conclusie: vorige legislaturen kwam dit thema periodiek en relatief frequent aan bod. Deze legislatuur was dat niet (meer) zo… tot deze conceptnota. Het studiewerk van de N-VA en het debat waren alleszins boeiend en redelijk genuanceerd. Nu is het afwachten wat hiermee zal gebeuren in de volgende legislatuur.

Reageren op dit commentaar kan bij wilfried.vanrompaey [at] katholiekonderwijs.vlaanderen (subject: Bespreking%20N-VA-conceptnota%20hoogbegaafden%3A%20een%20bondig%20commentaar%20) (Wilfried Van Rompaey).