Inspirerend burgerschap

Katholiek Onderwijs Vlaanderen zet met burgerschapsprojecten in op het concretiseren van de katholieke dialoogschool. Eén van deze projecten is inspirerend burgerschap in het basis en secundair onderwijs.

Voor de pilootfase zoeken we individuele leraren en schoolteams om samen te ontwikkelen, te leren en uit te wisselen. Tijdens dit proces word je intensief en op maat begeleid door één van onze begeleiders.

Info: inspirerendburgerschap [at] katholiekonderwijs.vlaanderen

 

Inspirerend burgerschap: waartoe?

Met inspirerend burgerschap in een katholieke dialoogschool hebben we geïnspireerde en inspirerende burgers voor ogen, die bijdragen aan een open, zinvolle, verdraagzame, duurzame samenleving. We streven ernaar dat leerlingen dit vanuit hun eigen inspiratie doen, waarbij ze zich laten inspireren door anderen. Tegelijk zijn ze zelf ook inspirerend: ze inspireren anderen om op hun manier bij te dragen aan de samenleving.  

Inspirerend burgerschap: wat?

Inspirerend burgerschap in een katholieke dialoogschool krijgt vorm aan de hand van zes pijlers:

  • ONDERZOEKEN
  • je IDENTITEIT vormen en verdiepen
  • kritisch-creatief REFLECTEREN
  • zich VERBONDEN tonen
  • empathisch en genereus in DIALOOG gaan
  • VERANTWOORDELIJKHEID opnemen

Deze zes pijlers zijn niet chronologisch te doorlopen, elkeen even belangrijk en versterken elkaar. Door in te zetten op één pijler, werk je indirect ook aan een andere pijler.

We kiezen bewust voor een brede invulling van burgerschap. Het is toepasbaar in het hele schoolleven en is niet gebonden aan specifieke - door ons gekozen - thema’s.

Eigenaarschap van de school

De school is eigenaar van inspirerend burgerschap en vult het in - volgens de krachtlijnen uit hun opvoedingsproject- aansluitend bij de context en de leerlingen. Uiteraard gebeurt dit vanuit het leerplan ‘Zin in leren! Zin in leven!’, zeker vanuit de persoonsgebonden ontwikkeling. Eender welke focus kan aanleiding zijn om te werken aan inspirerend burgerschap: vanuit de leerling vb een ruzie op de speelplaats, vanuit de context vb de aankomende verkiezingen, vanuit het leerplan vb gezonde voeding

Eigenaarschap van de leerling

De leerling is eigenaar van zijn ontwikkeling in inspirerend burgerschap. De leerlingen krijgen geen kant en klare kennis aangeboden, maar onderzoeken zelf, reflecteren zelf, gaan in dialoog vanuit hun eigen inspiratie, ontwikkelen en verdiepen hun eigen identiteit, gaan zelf op zoek naar verbondenheid en nemen verantwoordelijkheid op vanuit hun inspiratie. De leerling denkt en handelt dus vanuit zichzelf – niet ingegeven door de leraar die vertelt welke verantwoordelijkheden moeten opgenomen worden. De leraar schept ruimte, voor elke leerling.

Deze visie op burgerschap hecht evenveel belang aan kennis als aan vaardigheden en attitudes. Net omdat kennis zo essentieel is, geven we leerlingen het eigenaarschap om zelf te onderzoeken. Kennis moet beklijven. Met andere woorden: leerlingen gaan er zelf mee aan de slag.

Inspirerend burgerschap: hoe?

Leraren, lerarenteams en directies gaan in co-creatie aan de slag met het projectteam inspirerend burgerschap en de pedagogische begeleiding. Centraal staat:   

  • het ontwikkelen van een ondersteunende visie en beleid
  • het ontwikkelen van een ondersteunend klas- en schoolklimaat
  • de leraar als rolmodel van een geïnspireerde en inspirerende burger
  • het ontwikkelen van onderwijsarrangementen rond inspirerend burgerschap. Dit gebeurt o.a. via inspirerende praktijkvoorbeelden en burgerschapsmethodieken.
  • het gebruiken van feedbackinstrumenten om zicht te krijgen op kansen en valkuilen.

Voor de pilootfase zoeken we individuele leraren en schoolteams

Vanaf voorjaar 2019 zetten we een samenwerking op met een beperkt aantal leraren die zin hebben om methodieken en/of feedbackinstrumenten te testen, suggesties te geven, samen te ontwikkelen of zelfs samen voor de klas te staan. Kortom: we zijn op zoek naar constructieve, kritische vrienden uit de praktijk!

Vanaf september 2019 begeleiden we lerarenteams om inspirerend burgerschap als katholieke dialoogschool te concretiseren. Wat betekent dit voor de praktijk? Hoe gaan we te werk?  

Waarom doe je mee?

  • Je wil je visie als katholieke dialoogschool in de praktijk versterken en concretiseren.
  • Je streeft naar geïnspireerde en inspirerende leerlingen en leraren, aansluitend op het pedagogisch project van je school.
  • Je zoekt naar hoe je leerlingen autonomie geeft en eigenaar maakt van hun leerproces.
  • Je wil geïntegreerd werken met ZILL met bijzondere aandacht voor de persoonsgebonden ontwikkeling.
  • Je zoekt naar manieren om leerlingen duurzame engagementen te laten opnemen in de school en daarbuiten.
  • Je hebt gewoon ‘goesting’ om onderwijs van onderuit vorm te geven!
18 februari 2019

De Brusselse en andere straten zijn al zes weken het toneel voor jongeren die opkomen voor het klimaat. In de media, aan de keukentafels, in de wachtrij van de supermarkt voelen en spreken we over een dilemma: we moedigen inspirerend burgerschap aan, maar vragen onszelf af of spijbelen in deze situatie wel kan.

24 januari 2019

Katholiek Onderwijs Vlaanderen zet in op het concretiseren van de katholieke dialoogschool. Eén van de mogelijkheden daartoe is het uitwerken van inspirerend burgerschap vanuit het leerplan Zin in leren! Zin in leven!.