Inspirerend burgerschap

Katholiek Onderwijs Vlaanderen zet met burgerschapsprojecten in op het concretiseren van de katholieke dialoogschool. Eén van deze projecten is inspirerend burgerschap in het basis en secundair onderwijs. Volgend schooljaar zijn leraren basis- en secundair onderwijs welkom op de lerende netwerken ‘inspirerend burgerschap’.

Inspirerend burgerschap: waartoe?

Met inspirerend burgerschap in een katholieke dialoogschool hebben we geïnspireerde en inspirerende burgers voor ogen, die bijdragen aan een open, zinvolle, verdraagzame, duurzame samenleving. We streven ernaar dat leerlingen dit vanuit hun eigen inspiratie doen, waarbij ze zich laten inspireren door anderen. Tegelijk zijn ze zelf ook inspirerend: ze inspireren anderen om op hun manier bij te dragen aan de samenleving.  

Inspirerend burgerschap: wat?

Inspirerend burgerschap in een katholieke dialoogschool krijgt vorm aan de hand van zes pijlers:

  • ONDERZOEKEN
  • je IDENTITEIT vormen en verdiepen
  • kritisch-creatief REFLECTEREN
  • zich VERBONDEN tonen
  • empathisch en genereus in DIALOOG gaan
  • VERANTWOORDELIJKHEID opnemen

Deze zes pijlers zijn niet chronologisch te doorlopen, elkeen even belangrijk en versterken elkaar. Door in te zetten op één pijler, werk je indirect ook aan een andere pijler.

We kiezen bewust voor een brede invulling van burgerschap. Het is toepasbaar in het hele schoolleven en is niet gebonden aan specifieke - door ons gekozen - thema’s.

Eigenaarschap van de school

De school is eigenaar van inspirerend burgerschap en vult het in - volgens de krachtlijnen uit hun opvoedingsproject- aansluitend bij de context en de leerlingen. Uiteraard gebeurt dit vanuit het leerplan ‘Zin in leren! Zin in leven!’, zeker vanuit de persoonsgebonden ontwikkeling. Eender welke focus kan aanleiding zijn om te werken aan inspirerend burgerschap: vanuit de leerling vb een ruzie op de speelplaats, vanuit de context vb de aankomende verkiezingen, vanuit het leerplan vb gezonde voeding

Eigenaarschap van de leerling

De leerling is eigenaar van zijn ontwikkeling in inspirerend burgerschap. De leerlingen krijgen geen kant en klare kennis aangeboden, maar onderzoeken zelf, reflecteren zelf, gaan in dialoog vanuit hun eigen inspiratie, ontwikkelen en verdiepen hun eigen identiteit, gaan zelf op zoek naar verbondenheid en nemen verantwoordelijkheid op vanuit hun inspiratie. De leerling denkt en handelt dus vanuit zichzelf – niet ingegeven door de leraar die vertelt welke verantwoordelijkheden moeten opgenomen worden. De leraar schept ruimte, voor elke leerling.

Deze visie op burgerschap hecht evenveel belang aan kennis als aan vaardigheden en attitudes. Net omdat kennis zo essentieel is, geven we leerlingen het eigenaarschap om zelf te onderzoeken. Kennis moet beklijven. Met andere woorden: leerlingen gaan er zelf mee aan de slag.

Inspirerend burgerschap: hoe?

Leraren, lerarenteams en directies gaan in co-creatie aan de slag met het projectteam inspirerend burgerschap en de pedagogische begeleiding. Centraal staat:   

  • het ontwikkelen van een ondersteunende visie en beleid
  • het ontwikkelen van een ondersteunend klas- en schoolklimaat
  • de leraar als rolmodel van een geïnspireerde en inspirerende burger
  • het ontwikkelen van onderwijsarrangementen rond inspirerend burgerschap. Dit gebeurt o.a. via inspirerende praktijkvoorbeelden en burgerschapsmethodieken.
  • het gebruiken van feedbackinstrumenten om zicht te krijgen op kansen en valkuilen.

Volgend schooljaar organiseert Katholiek Onderwijs Vlaanderen lerende netwerken ‘inspirerend burgerschap’ voor leraren basisonderwijs (alle leeftijden) en secundair onderwijs (1ste graad).

De lerende netwerken zijn een mooi voorbeeld van hoe de katholieke dialoogschool geconcretiseerd kan worden. We stimuleren leerlingen vanuit dialoog met anderen om bij te dragen aan een open, duurzame, solidaire samenleving. De lerende netwerken bieden een (gratis) kans tot professionalisering: je verkent nieuwe mogelijkheden om de leerplannen te realiseren.

Tijdens het lerend netwerk krijg je input: wat is inspirerend burgerschap? Hoe ontwikkel je onderwijsarrangementen voor in de klas? Hoe ben je als leraar een rolmodel voor je leerlingen? Op welke leerplandoelen focus je met inspirerend burgerschap?

Daarnaast staan samen leren en reflecteren centraal: ervaringen delen, ontwikkelen in co-creatie, een kijkje in andermans klas nemen, … Vanuit verschillende thema’s – die jij aanbrengt – denken we na over hoe we leerlingen kunnen vormen tot de inspirerende burgers.

Data en locaties van de lerende netwerken, telkens van 9u30 tot 15u30:

HASSELT

  • dinsdag 15 oktober 2019
  • donderdag 28 november 2019
  • dinsdag 18 februari 2020
  • laatste bijeenkomst: in overleg te bepalen

ANTWERPEN

  • dinsdag 8 oktober 2019
  • vrijdag 22 november 2019
  • donderdag 13 februari 2020
  • laatste bijeenkomst: in overleg te bepalen

BRUSSEL

  • vrijdag 11 oktober 2019
  • donderdag 21 november 2019
  • dinsdag 11 februari 2020
  • laatste bijeenkomst: in overleg te bepalen

GENT

  • dinsdag 22 oktober 2019
  • dinsdag 19 november 2019
  • vrijdag 14 februari 2020
  • laatste bijeenkomst in overleg te bepalen

ROESELARE

  • vrijdag 25 oktober 2019
  • dinsdag 26 november 2019
  • donderdag 20 februari 2020
  • laatste bijeenkomst in overleg te bepalen

Heb je interesse om deel te nemen?

Meer info: inspirerendburgerschap [at] katholiekonderwijs.vlaanderen
 

 

13 mei 2019

Volgend schooljaar organiseert Katholiek Onderwijs Vlaanderen lerende netwerken ‘inspirerend burgerschap’ voor leraren basisonderwijs (alle leeftijden) en secundair onderwijs (eerste graad).

08 mei 2019

“En toch zie ik u nog graag.”
“Ik ben soms jaloers op een ander zijn mening.”
“Mening al wat bijgesteld.”
“Neem uw tijd, ik luister. Dit is belangrijk.”

Het zijn quotes over ‘het grote gelijk’, een initiatief van o.a. De Standaard. En deze quotes onthullen meteen de kern van dit unieke experiment: wat gebeurt er als je het verschil laat zegevieren?

18 februari 2019

De Brusselse en andere straten zijn al zes weken het toneel voor jongeren die opkomen voor het klimaat. In de media, aan de keukentafels, in de wachtrij van de supermarkt voelen en spreken we over een dilemma: we moedigen inspirerend burgerschap aan, maar vragen onszelf af of spijbelen in deze situatie wel kan.

24 januari 2019

Katholiek Onderwijs Vlaanderen zet in op het concretiseren van de katholieke dialoogschool. Eén van de mogelijkheden daartoe is het uitwerken van inspirerend burgerschap vanuit het leerplan Zin in leren! Zin in leven!.